Maakt ChatGPT gebruiken je dom en tast ChatGPT de hersens aan? Het MIT Media Lab heeft in Juni 2025 een ‘preprint’ van een studie gepubliceerd onder de titel “Your Brain on ChatGPT: Accumulation of Cognitive Debt when Using an AI Assistant for Essay Writing Task” (arXiv, 10 juni 2025).
Helaas gaan mensen aan de haal met dit onderzoek en posten de grootst mogelijke onzin over dit onderwerp op de sociale media. Een aantal claims die je bijvoorbeeld voorbij ziet komen, ook op serieuze media als LinkedIN:
In het onderzoek van MIT werden de hersenen van deelnemers gescand tijdens het gebruik van ChatGPT.
→ 83,3% van de gebruikers kon zich geen enkele zin herinneren die ze slechts enkele minuten eerder hadden geschreven.
→ Degenen die zonder AI schreven, hadden daarentegen geen moeite met onthouden.
De hersenconnectiviteit daalde scherp – van 79 naar 42 punten.
→ Dat is een daling van 47% in neurale betrokkenheid.
→ De laagste cognitieve prestaties van alle gebruikersgroepen.
Zelfs nadat ze in latere sessies stopten met het gebruik van ChatGPT, vertoonden deze gebruikers nog steeds een gebrek aan betrokkenheid.
→ Hun prestaties bleven lager dan die van degenen die nooit AI gebruikten. → Dit suggereert meer dan alleen afhankelijkheid – het is cognitieve verzwakking.
Naast de scans markeerden docenten ook het schrijven zelf.
→ Essays waren technisch gezien degelijk, maar werden vaak ‘robotachtig’, ‘zielloos’ en ‘zonder diepgang’ genoemd.
→ ChatGPT zorgt ervoor dat je taken 60% sneller voltooit…
→ Maar het vermindert de mentale inspanning die nodig is om te leren met 32%.
Maakt ChatGPT je dom? Tast het de hersens aan?
Wat de onderzoekers constateerden
- Deelnemers werden verdeeld in drie groepen voor meerdaagse schrijfopdrachten:
- Alleen brein (zonder hulpmiddelen)
- Zoekmachine-gebruikers
- LLM (ChatGPT-assistentie)-gebruikers
- EEG-metingen toonden:
- Sterkste hersenconnectiviteit bij de Alleen-brein-groep
- Gemiddelde hersenactiviteit bij de Zoekmachine-groep
- Zwakste activiteit bij de LLM-groep
- De LLM-groep had minder goed geheugen, moeite om hun eigen teksten te citeren, en voelde minder eigenaarschap over hun werk.
- In de laatste sessie bleef de hersenactiviteit lager bij mensen die van LLM-gebruik naar Alleen-brein waren overgestapt, terwijl mensen die de omgekeerde stap maakten juist beter konden herinneren.
Belangrijke kanttekeningen
- De studie is een preprint en nog niet peer-reviewed, conclusies zijn dus voorlopig.
- Er was sprake van slechts een kleine steekproef (54 deelnemers, vooral studenten van universiteiten in de omgeving van Boston) en daarom niet representatief.
- Het betekent niet dat ChatGPT je hersenen “zwakker” maakt in het algemeen. Het onderzoek wijst eerder op een risico van cognitieve passiviteit wanneer je al het denkwerk volledig aan AI overlaat.
Samengevat: het MIT-onderzoek laat zien dat je geheugen en betrokkenheid achteruit kunnen gaan als je ChatGPT gebruikt als vervanging van je eigen denkproces. Maar er is geen bewijs dat het je hersenen fysiek schaadt. Het gaat om hoe actief je zelf blijft nadenken.
_______
Dit artikel kwam mede tot stand door ChatGPT te vragen wat de OpenAI zelf vond van het onderzoek
