SRM, Satanisch Ritueel Misbruik, verwijst doorgaans naar beschuldigingen dat “satanische groepen” of sekten, systematisch kinderen misbruiken (inclusief seksueel misbruik, marteling en moord) als onderdeel van rituelen.
Deze beschuldigingen namen toe in de jaren 80 en 90, tijdens wat vaak de Satanic Panic (“paniek over satanisme”) wordt genoemd. De Evangelische Omroep zond recent een diepgravende documentaire uit over dit onderwerp: “Het Complot”, u kunt het hier terugkijken.
Ook in Nederland was er indertijd, zelfs tot op de dag van vandaag, in bepaalde kringen veel aandacht voor dit onderwerp. Het wordt het nog steeds als een waarheid, een vaststaand feit, geponeerd dat er sprake zou zijn van “satanisten” die ritueel misbruik plegen.
Onderzoekers stelden echter vast, en de politie onderschrijft dit, dat er ook in ons land geen sprake is van (bewijs voor) SRM.
Eén van de ‘bronnen’ voor de beweringen, de laatste jaren, is het VPRO-programma Argos geweest. Daarnaast zoekt mw. Aline Terpstra, GZ-psycholoog en vertegenwoordiger van de stichting “Friends of Esther” regelmatig de publiciteit waarbij zij stelt anonieme cliënte te vertegenwoordigen.
“Er zijn geen bewijzen dat er in georganiseerd verband kinderen op een rituele of satanische wijze worden misbruikt. Dat constateert de commissie-Hendriks die dit op verzoek van de Tweede Kamer onderzocht. De politie sluit zich aan bij de bevindingen van de commissie. Een uitzending van het VPRO-programma Argos uit juni 2020 vormde de aanleiding voor het onderzoek van de commissie-Hendriks. In het radioprogramma spraken verschillende slachtoffers over ernstig seksueel misbruik en martelingen. Ook het offeren van baby’s werd genoemd. De politie heeft aanvullend opsporingsonderzoek gedaan en stelde vast dat in de door Argos besproken zaken, geen bewijzen waren van georganiseerd seksueel ritueel misbruik.” (politie.nl)
De jaren 80 en 90 – Satanic Panic
In de jaren 80 en 90 kwamen in de Verenigde Staten duizenden beschuldigingen van “satanisch misbruik” naar boven (bijv. de zaak McMartin Preschool, de zaken in Kern County).
Ondanks grootschalig onderzoek door de politie, de FBI en kinderbescherming werd er geen bewijs gevonden van de gedane claims over ondermeer ondergrondse tunnels, rituele moorden of georganiseerde landelijke satanische sekten.
Het FBI-rapport uit 1992 van Kenneth Lanning concludeerde:
“Er werd geen bewijs gevonden van georganiseerde satanische rituele misbruiknetwerken zoals beweerd.”
Veel van de “rituele” details in de getuigenissen van kinderen bleken achteraf te zijn verkregen door geleide of suggestieve vragen van therapeuten en onderzoekers.
In 1994 werd door de Werkgroep Ritueel Misbruik geconcludeerd dat satanisch ritueel misbruik waarschijnlijk niet voorkwam in de vorm waarop het in de verhalen werd beschreven. Ook achtte zij de kans gering dat deze verhalen ‘in volle omvang’ op waarheid berustten. (Bron: Wikipedia).
Huidige wetenschappelijke consensus
Er is geen hard bewijs (fysiek bewijs, verifieerbare instanties, rituele locaties of gedocumenteerde netwerken) dat het bestaan van wijdverbreid, georganiseerd “satanische rituele mishandeling” zoals beschreven is in de diverse boeken en artikelen en die de paniek van de jaren 80 ondersteunt.
Seksueel misbruik van kinderen en georganiseerde uitbuiting komen in veel contexten voor (bijv. mensenhandelnetwerken, sportverenigingen, religieuze instellingen, online uitbuiting). Soms gebruiken daders satanische, religieuze of andere thema’s, maar dat is niet hetzelfde als een daadwerkelijke “satanische sekte” of een netwerk van satanisten dat zich hier mee zou bezighouden.
Belangrijk om vast te stellen:
- Er zijn individuele misdaden of kleine groepen die soms occulte symbolen gebruiken.
- Ondergrondse satanische netwerken die ritueel kinderen misbruiken kan tot op heden nog steeds niet bewezen worden.
Bewijs dat aanhangers SRM vaak geven
— en wat onderzoekers er over concludeerden
1. Getuigenissen van kinderen
- Kinderen op crèches (bijv. McMartin Preschool, Kern County) vertelden over tunnels, dierenoffers, rondvliegende heksen en geheime rituelen.
- Het leek, doordat zoveel kinderen dezelfde verhalen vertelden, dat het wel echt moest zijn.
- Ook in Nederland kwamen dergelijke zaken voor, denk aan –zie ook de documentaire van de EO– de zaak “Clownsaffaire Oude Pekela” (waar een onschuldig ongelukje aanleiding werd voor massahysterie). EO Tijdsein speelde hierin indertijd een rol, door dit te koppelen aan “SRM”.
Welk bewijs werd gevonden?
- Archeologisch onderzoek vond geen geheime kamers of tunnels (alleen oude vuilstortplaatsen).
- De kinderen werden vaak onder druk of met suggestieve vragen ondervraagd. Er werd derhalve naar een conclusie toegewerkt.
- Psychologen toonden daarbij later aan dat kinderen gemakkelijk valse herinneringen kunnen vormen als ze verkeerd bevraagd worden.
Conclusie was dat er geen enkel (fysiek) bewijs was en de zaken werden allemaal gesloten (gebrek aan bewijs).
Oude Pekela
De “Zaak Oude Pekela” had een verschrikkelijk einde. De huisarts die de zaak in eerste instantie, goedbedoeld, op de kaart zette heeft zelfmoord gepleegd.
— “Als de actualiteitenrubriek Tijdsein van de EO in 1989 meldt dat het bij het ontuchtschandaal [in Oude Pekela] om satanisch ritueel misbruik zou gaan, komen er verklaringen van ouders en psychiater Mik over rituele slachtingen van kinderen en volwassenen. Het huisartsenechtpaar Jonker houdt over het satanisch ritueel misbruik zelfs een lezing in Groot-Brittannië en schrijft er artikelen over. Satanisten zouden honderden kinderen in Oude Pekela hebben misbruikt, waarover het echtpaar in de Verenigde Staten later graag vertelt op seminars en conferenties over satanisch ritueel misbruik. [..]
De druk op de kinderen is zeer waarschijnlijk opgevoerd door de scherpe en suggestieve ondervragingen van de ouders en door de publieke belangstelling rond hun persoon, waardoor ze steeds nadrukkelijker in een slachtofferrol worden gemanoeuvreerd. [..]
In Amerika breekt de clown paniek in het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw uit. Groot-Brittannië (vooral Schotland) en Ierland volgen een decennium later. [..]
Op 17 oktober 1988, anderhalf jaar na de eerste suggestie van ontucht, sluit de politie het onderzoek zonder enig bewijs van ontucht te vinden. Dat weerhoudt de huisartsen Jonker er niet van om vrij snel nadien te praten en te publiceren over satanisch ritueel misbruik. [..]
De plaatselijke huisarts van Oude Pekela die de eerste kinderen onderzocht heeft, en die de drijvende kracht achter het misbruikverhaal is geweest, maakt uiteindelijk zelf een einde aan zijn leven” (Nazaten De Vries)
2. Herinneringen teruggevonden door therapie
- Volwassenen “herinnerden” zich tijdens therapie dat zij als kind ritueel waren misbruikt door satanische sekten.
- Deze herinneringen bevatten vaak gedetailleerde verhalen over ceremonies en rituele offers van onder andere dieren en soms ook mensen (babies).
Welk bewijs werd gevonden?
- Wetenschappelijk onderzoek toont dat zulke “teruggevonden herinneringen” vaak vals zijn en (onbewust) door therapeuten zij geleid danwel dat de ‘overlevers’ worden beïnvloed hierdoor.
- Rechters in de VS, het VK en Canada vernietigden veroordelingen die alleen op zulke herinneringen gebaseerd waren.
- In Nederland werd meermaals bij onderzoek eveneens geen enkel bewijs gevonden (politie.nl)
- Psychologen waarschuwden in de jaren ’90 dat je zulke “herinneringen” nooit als bewijs mag en kan gebruiken zonder onafhankelijk bewijs.
3. Rituele plaatsen (graven, tunnels, botten)
- Men wijst naar plaatsen met bijvoorbeeld dierenbotten, occulte symbolen of tunnels en dat zouden bewijzen zijn van “cult-activiteiten”. Dit lijkt tastbaar bewijs.
Welk bewijs werd gevonden?
- Botten bleken meestal afkomstig van normale veeslachtingen of jacht.
- Symbolen waren vaak gewoon graffiti of experimenten van tieners.
- Onderzoeken naar tunnels leverden niets op behalve natuurlijke gaten of oude pijpleidingen.
Er is dus geen bewijs van rituele offer- of samenkomstplaatsen.
4. Verhalen van “overlevenden” of voormalige sekteleden
- Sommige volwassenen (zoals in het boek Michelle Remembers, 1980) beweerden dat ze uit satanische sekten waren ontsnapt.
- Een bekend voorbeeld is de Nederlandse Rebekah van der Steen (Rebekah Krell) die beweerde deel te zijn geweest van ‘de satanssekte’.
- Verhalen uit eerste hand klinken overtuigend.
Welk bewijs werd gevonden?
- In Michelle Remembers bleken bijna alle details onmogelijk of onwaar.
- Andere “getuigen” trokken hun verhaal later in of bleken onbetrouwbaar.
- Kritische vragen over Rebekah van der Steen werden niet beantwoord.
Het zijn dus sensationele, maar ongefundeerde, verhalen.
5. Onderzoeken door politie en FBI
- Claim: Zoveel onderzoeken door politie en FBI moeten toch iets betekenen.
- Men denkt dat onderzoek bewijs impliceert.
FBI-expert Kenneth Lanning onderzocht honderden zaken (1992). Hij vond wel misbruik, maar geen georganiseerde satanische netwerken. De conclusie is dan: veel verhalen kwamen voort uit paniek, roddels of verkeerde interpretaties van echt misbruik. Dit geldt ook voor de situatie in Nederland, zie eerder.
Feit of Fictie?
Een veelgehoord argument als ‘bewijs’ is de dissociatieve identiteitsstoornis “als gevolg van SRM”. Echter, dissociatieve identiteitsstoornis kunnen mensen juist ontvánkelijk maakt voor dergelijke complottheorieën en bevragingen door bevooroordeelde therapeuten. Dat mensen lijden aan DIS is niet zomaar te verklaren als “een gevolg van SRM” maar veelal zijn de verhalen die ze vertellen een gevolg van DIS, aldus deskundigen.
- De meest gebruikte “bewijzen” van mensen die overtuigd zijn van SRM
-
- Kindgetuigenissen
- Herinneringen uit therapie
- Rituele plaatsen (botten/tunnels)
- Zogeheten overlevenden en beweerdelijke ex-sekteleden
- Het feit dát politieonderzoeken worden gedaan
- Wat onderzoekers vaststelden
-
- Getuigenissen vaak beïnvloed door leidende vragen of valse herinneringen.
- Plaatsen bleken alledaagse verklaringen te hebben.
- Verhalen waren niet te bevestigen.
- Geen forensisch bewijs van mensenoffers, rituele kamers of cultnetwerken.
- De uitkomst van politieonderzoek wordt genegeerd of afgedaan als “vooringenomen”, “ze willen de waarheid niet naar buiten brengen”, enzovoorts.
Er is, zo mag inmiddels duidelijk zijn, geen hard bewijs voor een groot satanisch cultnetwerk zoals voorgesteld tijdens de “Satanic Panic”, die, tot op de dag van vandaag, aanhangers van complottheorieën in haar greep houdt.
“Geen enkele opsporingsdeskundige had ooit beeldmateriaal van dergelijk misbruik gezien. Mogelijk hadden de vermeende slachtoffers de verhalen onderling uitgewisseld en waren ze die als waargebeurd gaan beschouwen, opperde de commissie, en wellicht zouden ze zich hebben laten beïnvloeden door complottheorieën.” (Wikipedia)
Argos heeft het dossier over ritueel misbruik offline gehaald nadat complotdenker Huib Plug werd veroordeeld wegens bedreigingen en smaad (getriggerd door deze uitzendingen) alsmede ene Marlies van M. Dat is de moeder van “Lisa”, de jonge vrouw die volgens haar moeder slachtoffer van een SRM-netwerk zou zijn geweest. Nadat de Volkskrant een artikel over de zaak publiceerde concludeerde Argos kennelijk dat hun “onderzoek” niet meer houdbaar was.
Argos had haar ‘onderzoek’ midden in de corona-pandemie gepubliceerd en het wemelde van de complottheorieën. Daar pastte een dergelijk sensationeel verhaal prima bij, net als de verhalen vanuit QAnon, Pizzagate, enz. en was voedingsbodem voor nog meer (nieuwe) complotten.
Activisten claimen ondanks het gebrek aan bewijs voor hun claims juist wél allerlei bewijzen te hebben: dreigmails, foto’s, geluidsopnames. Deze bewijzen worden kennelijk nooit overlegd want de politie kent ze niet. Een reden hiervoor is dat men claimt dat “hoogeplaatsen en politiemedewerkers” deel uitmaken van het satanische netwerk en men daarom deze bewijzen niet aan hen wil overleggen… een redenering die uitstekend past in het patroon van complottheorieën.
Ondanks al het vorenstaande, zoals het gebrek aan bewijs en op zijn minst gerede twijfel over de SRM-claims, blijven sommige (christelijke) media zoals Revive, Family7 en Christelijk Nieuws alsmede politici van de FvD en complotkanalen als Cafe Weltschmerz het verhaal steeds maar weer oprakelen. Samen met een aantal psychologen en therapeuten waarvan sommigen, zo bleek in het verleden, een verdienmodel hadden gemaakt van “SRM”…
_____________
Dit artikel is gebaseerd op diverse openbare bronnen gelinkt in het artikel, de EO-documentaire “Het Complot” en mede met behulp van ChatGPT tot stand gekomen.
